Ǹjẹ́ carbon monoxide tí a fi ìwọ̀n kékeré ṣe lè tọ́jú àrùn Parkinson?

---

Kí ló dé tí àwọn tó ń mu sìgá fi dà bí ẹni pé wọ́n ní ewu àrùn Parkinson díẹ̀? Ìbáṣepọ̀ tó wà láàárín sìgá mímu àti àrùn Parkinson ti di ohun tí a mọ̀ fún ọ̀pọ̀ ọdún, bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò tíì mọ ọ̀nà pàtó tí wọ́n ń gbà ṣe é. Láìka àríyànjiyàn sí, àwọn ìwádìí tó pọ̀ nípa àjàkálẹ̀ àrùn ti fi hàn pé àrùn Parkinson kò pọ̀ tó nínú àwọn tó ń mu sìgá. Lára ọ̀pọ̀ àlàyé tó ṣeé ṣe, àbá kan tó ń fa ìbínú ni pé ìwọ̀n carbon monoxide tó kéré síi lè jẹ́ ara àjọṣepọ̀ yìí.

Àgbéyẹ̀wò yìí ti mú kí àwọn olùwádìí tẹ̀síwájú láti ṣe àgbéyẹ̀wò àwọn ìwádìí ẹranko afikún tí wọ́n ń ṣe àyẹ̀wò àwọn ipa ààbò neuronmonek ti carbon monoxide. Lára wọn, Stephen Gomperts, PhD ní Massachusetts General Hospital (MGH), Harvard Medical School ti tẹnu mọ́ àwọn ọ̀nà tí carbon monoxide lè gbà dín neuronmonek kù nínú àrùn Parkinson. Èyí pẹ̀lú àwọn ipa cytoprotective, anti-inflammatory, àti anti-apoptotic, àti amúgbádùn mitophagy. Nínú àwọn àpẹẹrẹ eku, Dókítà Gomperts àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ ti fi hàn pé ó dín àìsàn alpha-synuclein àti pípadánù sẹ́ẹ̀lì dopamine kù lẹ́yìn ìfarahàn sí carbon monoxide oníwọ̀n kékeré tí a ṣàkóso ní ìwọ̀n tí àwọn tí ń mu sìgá ń nírìírí rẹ̀.

“Àwọn àwárí wa fihàn pé àwọn ipa ọ̀nà molikula tí carbon monoxide oníwọ̀n kékeré ń ṣiṣẹ́ lè dín àrùn Parkinson kù,” Gomperts sọ. “Ní pàtàkì, ọ̀pọ̀ ìwádìí ìṣègùn ìpele 1 àti ìpele 2 lẹ́yìn àrùn Parkinson ti fi hàn pé carbon monoxide wà ní ààbò ní ìwọ̀n kékeré tí a ṣe àyẹ̀wò níbí.”

Ní títẹ̀lé àwọn àbájáde rere àkọ́kọ́ wọ̀nyí, àwọn olùwádìí ti ṣètìlẹ́yìn fún Hillhurst Biopharmaceuticals nínú ṣíṣe àgbékalẹ̀ àdánwò Phase 2A tí ń ṣe àyẹ̀wò ààbò àti ipa ti carbon monoxide tí a fi ẹnu fún ní ìwọ̀n kékeré nínú àrùn Parkinson. Ìdánwò Carbon Monoxide (HBI-002) láti ṣe àyẹ̀wò ààbò rẹ̀, ìfaradà rẹ̀, pharmacokinetics, àti àwọn biomarkers nínú àrùn Parkinson (LoCaMoTE-PD) — tí Dókítà Michael Schwarzschild láti MGH tún ṣe aṣíwájú rẹ̀ àti lílo ètò PSG, ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú Hillhurst Biopharmaceuticals, ní èrò láti forúkọ sílẹ̀ nípa àwọn aláìsàn 36 ní apá mẹ́ta (carbon monoxide tí ó kéré, tí ó jẹ́ ìwọ̀n àárín—tí ó súnmọ́ ìfarahàn CO nínú àwọn tí ń mu sìgá tí ó mọ́lẹ̀ sí ìwọ̀nba, àti placebo). Àwọn olùkópa yóò mu HBI-002, ìṣètò omi carbon monoxide, fún ọjọ́ 14 pẹ̀lú àtẹ̀lé àti àkójọpọ̀ biomarkers púpọ̀ títí di ọjọ́ 44.

Àbájáde pàtàkì ni ààbò àti ìfaradà HBI-002. Àbájáde kejì ni ìṣàyẹ̀wò àwọn pharmacokinetics ti HBI002. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn biomarkers tí a fojúsùn sí àwọn ìwọ̀n ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àfojúsùn àti àrùn PD ni a óò ṣe àyẹ̀wò.

“Tí LoCaMoTE-PD bá fi hàn pé HBI-002 ń fa àwọn àyípadà tó ṣeé ṣe kí ó ṣe àǹfààní nínú ẹ̀jẹ̀ tàbí àwọn àmì àrùn CSF wọ̀nyí, nígbà tí ó ń pèsè ẹ̀rí ààbò àti ìfaradà tó péye, èyí lè mú kí ó rọrùn fún ìlọsíwájú sí ìwádìí ìpele 2b/3 tó tẹ̀lé e,” Schwarzschild sọ.

Apẹẹrẹ tuntun yii n reti awọn ipenija si gbigba eniyan si iṣẹ, pẹlu ṣiyemeji lati ọdọ awọn alaisan ati gbogbo eniyan nipa aabo erogba monoxide olomi. Fun iwadi LoCaMoTE-PD, ipele carboxyhemoglobin ti a fojusi jẹ 10% tabi kere si, ni isalẹ opin eyiti awọn ipa ẹgbẹ maa n farahan (≈15%) ati ni isalẹ pupọ ti o ni nkan ṣe pẹlu majele ti o lewu fun ẹmi (>30%). Ju bẹẹ lọ, olupese naa ti ṣe apẹrẹ agbekalẹ omi ni iwọn giga ki jijẹ awọn iwọn majele ko le ṣeeṣe nitori awọn idiwọn iwọn didun inu.

Ìgbìmọ̀ Ìdarí Ìwádìí LoCaMoTE-PD àti àwọn ibi tí a yàn mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ni wọ́n ti ṣe ìpàdé àkọ́kọ́ wọn ní Ìpàdé PSG ní San Diego ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù Kejìlá. Ètò náà ni láti bẹ̀rẹ̀ ìforúkọsílẹ̀ ní ìparí oṣù Kejìlá ọdún 2026, kí a sì parí ìforúkọsílẹ̀ ní oṣù Kejìlá ọdún 2027. Tí ó bá yọrí sí rere, ìwádìí náà lè yí òye wa nípa ààbò ọpọlọ nínú àrùn Parkinson padà kí ó sì fún wa ní ẹ̀rí afikún fún àwọn ìdánwò ìpele kẹta tó tóbi jùlọ.